id stringlengths 11 11 | year stringdate 1855-01-01 00:00:00 1903-01-01 00:00:00 ⌀ | kk_title stringlengths 3 80 | kk_text stringlengths 92 4.29k | translator stringclasses 43
values | translation stringlengths 95 5.58k ⌀ |
|---|---|---|---|---|---|
ABAI001ABAI | 1855 | Кім екен деп келіп ем түйе қуған | Кім екен деп келіп ем түйе қуған,\nҚатын ғой күлдәрімен белін буған.\nТөркінінің бергені жауыр айғыр,\nБауырыңды ұрайын бірге туған. | null | null |
ABAI002ABAI | 1859 | Фзули, Шәмси, Сәйхали | Фзули, Шәмси, Сәйхали,\nНауаи, Сағди, Фирдауси,\nХожа Хафиз — бу һәммәси\nМәдәтбер, я, шағири, фәриад! | A. Gatov | Шамси, Саади, Физули,\nХафиз, Навои, Сайхали,\nФирдовси, — молодому поэту,\nВеликие, вы помогли! |
ABAI003ABAI | 1858 | Шығыс ақындарынша | Йүзі — раушан, көзі — гәуһар, \nЛәғилдек бет үчі әхмәр,\nТамағи қардан һәм беһтәр,\nҚашың қудрәт, қоли шикә.\nӨзүң гузәлләрә раһбар,\nСәңә ашиқ болып кәмтәр,\nСүләймен, Жәмшит, Искәндәр,\nАла алмас барша мулкигә.\n\nМәбада олса ол бір кәз,\nТамаша қылса йүзмә-йүз,\nКетіп қуат, йұмылып көз,\nБойың сал-сал бола нигә? | K. Lipskerov | Как яхонт, взорам ты мила.\nТы блещешь мрамором чела,\nА шея нежная бела.\nКто создал брови — не пойму!\n\nХоть был бы тот, кто полонён.\nКак встарь Ямшид, и Соломон,\nИ Искандер всевластен, — он\nНе дорог сердцу твоему!\n\nТебя узрев, с тобой хоть раз\nГлазами астретясь, тот же час\nПотупим взор… нет сил у нас…\nИзнем... |
ABAI004ABAI | 1864 | Әлифби | Әлиф-дек ай йүзіңә ғибрәтеттім,\nБи — бәлаидәртіңәнисбәтеттім.\nТи — тілімнән шығарып түрлі әбиат,\nСи — сәнәимәдхіңәхурмәтеттім.\nЖим — жамалыңқандай ақ рузимаған,\nХә — хәлилликтапмадым, жаным, сәнан.\nХи — халайық, мен емес, бәрі интизар,\nДәл — дариға ғишықоты бермес аман.\nЗәл — зәлилліккөрген соң, сайрай бер, тіл... | null | null |
ABAI005ABAI | 1870 | Шәріпке | Түңлікбайдың қатыны, атың Шәріп,\nБайға жарып көрмеген сен бір кәріп.\nСен — шыққан жол үстінде жалғыз түп ши, \nКөрінген ит кетеді бір-бір сарып. | null | null |
ABAI006ABAI | 1876 | Абыралыға | Мен жасымнан көп көрдім\nМұсылманды, кәпірді.\nАбыралыдай көрмедім\nНамаз білмес пақырды.\n\nҚираәтін оқытып\nКөріп едім, шатылды.\nНиет қыла білмейді,\nНе қылады нәпілді.\n\nНамазшамның артынан\nҚұржаң-құржаң етеді.\nЖер ұшық берген кісідей,\nТоңқаңдай ма, не етеді.\n\nНәпіл түгіл намазы —\nБәрі желге кетеді.\n«Енната... | V. Bugayevsky | Знал мусульман я без числа,\nВстречал неверных я не раз, —\nНо всех глупее Абралы,\nНетвёрдо знающий намаз.\nЗаставишь вслух его читать —\nСобьётся, переврёт тотчас…\nБезграмотный, он хочет слыть\nБлагочестивейшим средь нас.\nВот на колени он упал,\nВот встал, вот снова наземь лёг,\nКак знахарь, суетится он.\nКакой-то ... |
ABAI007ABAI | 1880 | Жақсылыққа | Аяғыңды аңдап бас, ей, Жақсылық!\nӨз басыңда жының бар бір бақсылық. \nБорышқорлық — адамға қиын нәрсе, \nӘрқайда өсіткізеді мал тапшылық. | P. Karaban | Эй, ты, Жаксылык, — хоть себя пожалей!\nНа многих хватило бы дури твоей!\nБерёшь ты из бедности деньги взаймы?\nНо займы как раз и приводят-то к ней! |
ABAI008ABAI | 1880 | Сап, сап, көңілім, сап, көңілім! | Сап, сап, көңілім, сап, көңілім!\nСаяламай, сай таппай,\nНе күн туды басыңа,\nКүні-түні жай таппай?\nСен жайыңа жүргеннен,\nҚыз өле ме бай таппай?\nТүн кезгенің мақұл ма, \nЖан-жағыңа жалтақтай?\nӨлермін деп жүрмісің,\nМұнан басқа жан таппай?\n\nСап, сап, көңілім, сап, көңілім! \nСабыр түбі — сары алтын.\nСабыр қылсаң,... | S. Lipkin | О сердце, свой жар остуди,\nНа отдых пора нам с тобой.\nЧто вечно ты ищешь? Найди\nЖеланный прохладный покой!\nКогда ты замолкнешь в груди, —\nБеды черноглазым не ждать.\nНайдут себе друга опять\nИ счастье найдут впереди.\nТы бродишь в тоске по ночам,\nСтремишься к чёрным очам.\nЯ крепко сержусь на тебя:\nСебя без оста... |
ABAI009ABAI | 1882 | Қансонарда бүркітші шығады аңға | Қансонарда бүркітші шығады аңға,\nТастан түлкі табылар аңдығанға.\nЖақсы ат пен тату жолдас бір ғанибет,\nЫңғайлы ықшам киім аңшы адамға.\nСалаң етіп жолықса қайтқан ізі,\nСағадан сымпың қағып із шалғанда.\nБүркітші тау басында, қағушы ойда,\nІздің бетін түзетіп аңдағанда.\nТомағасын тартқан соң бір қырымнан,\nҚыран құ... | S. Lipkin | Всадник с беркутом скачет в ранних снегах.\nБудет зорок — добудет лису в горах.\nВот находка в пути: удобный наряд,\nКонь хороший да спутник, забывший страх,\nДа лисы осторожной обратный след,\nОбнаруженный чудом в горных кустах.\n\nУ подножья горы — охотников сбор.\nВсадник с беркутом скачет во весь опор,\nОн сорвет к... |
ABAI010ABAI | 1884 | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы,\nАласыз қара көзі нұр жайнайды. \nЖіңішке қара қасы сызып қойған,\nБір жаңа ұқсатамын туған айды. \nМаңдайдан тура түскен қырлы мұрын, \nАқша жүз, алқызыл бет тіл байлайды. \nАузын ашса, көрінер кірсіз тісі,\nСықылды қолмен тізген, іш қайнайды. \nСөйлесе, сөзі әдепті әм мағыналы,\nКүл... | M. Tarlovsky | Белый лоб — серебро, чей тонок чекан.\nОн глазами лучистыми осиян.\n\nТонко вычерчен двух бровей полукруг.\nОблик юной луны красавице дан.\n\nНос её — словно выточен на лице.\nКто расскажет, как цвет её щек румян!\n\nО жерельем жемчужных её зубов\nЯ любуюсь, от жгучих желаний пьян.\n\nСмех журчащий её — как дробь солов... |
ABAI010ABAI | 1884 | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы,\nАласыз қара көзі нұр жайнайды. \nЖіңішке қара қасы сызып қойған,\nБір жаңа ұқсатамын туған айды. \nМаңдайдан тура түскен қырлы мұрын, \nАқша жүз, алқызыл бет тіл байлайды. \nАузын ашса, көрінер кірсіз тісі,\nСықылды қолмен тізген, іш қайнайды. \nСөйлесе, сөзі әдепті әм мағыналы,\nКүл... | V. Rozhdestvensky | Словно месяц, изогнутый в небе ночном,\nОтливает сверкающий лоб серебром.\nСвет струится из черных, как полночь, очей,\nБрови вскинули иссиня-черный излом.\nНос точеный у ней легок, узок и прям.\nРозов отсвет ланит — удивленье очам,\nСердце, видя улыбку, пьянеет, когда\nБлещут зубы, подобны во всем жемчугам.\nРечь нежн... |
ABAI010ABAI | 1884 | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы,\nАласыз қара көзі нұр жайнайды. \nЖіңішке қара қасы сызып қойған,\nБір жаңа ұқсатамын туған айды. \nМаңдайдан тура түскен қырлы мұрын, \nАқша жүз, алқызыл бет тіл байлайды. \nАузын ашса, көрінер кірсіз тісі,\nСықылды қолмен тізген, іш қайнайды. \nСөйлесе, сөзі әдепті әм мағыналы,\nКүл... | M. Lukonin | Подобен серебру чеканному широкий лоб резной,\nГлаз черных крупные зрачки кидают зной.\nА брови так тонки, как будто кто нарисовал,\nНапоминают новый месяц в вышине сквозной.\nТоченый носик продолжает лба умного овал.\nВолнует щек живым румянцем, шеи белизной,\nРот приоткрыт — блещут зубы, как белоснежный вал,\nКак буд... |
ABAI010ABAI | 1884 | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы,\nАласыз қара көзі нұр жайнайды. \nЖіңішке қара қасы сызып қойған,\nБір жаңа ұқсатамын туған айды. \nМаңдайдан тура түскен қырлы мұрын, \nАқша жүз, алқызыл бет тіл байлайды. \nАузын ашса, көрінер кірсіз тісі,\nСықылды қолмен тізген, іш қайнайды. \nСөйлесе, сөзі әдепті әм мағыналы,\nКүл... | K. Doszhan | Лоб словно серебро, расплавленное над огнем,\nСветом блещут сияют глаза, в которых\nнет ненависти /нежный взгляд/.\nТонкие брови словно начерчены,\nНапоминают мне молодую луну.\nТонкий, граненый нос начинается от бровей,\nЛик как /восходящая/ заря, языком невозможно описать.\nРотик откроет, зубы белые без изъяна,\nСлов... |
ABAI010ABAI | 1884 | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы | Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы,\nАласыз қара көзі нұр жайнайды. \nЖіңішке қара қасы сызып қойған,\nБір жаңа ұқсатамын туған айды. \nМаңдайдан тура түскен қырлы мұрын, \nАқша жүз, алқызыл бет тіл байлайды. \nАузын ашса, көрінер кірсіз тісі,\nСықылды қолмен тізген, іш қайнайды. \nСөйлесе, сөзі әдепті әм мағыналы,\nКүл... | M. Adibayev | Высокий лоб — живое серебро,\nЛучами черных глаз озарено.\nОчерченный пером бровей разлет,\nДвум лунам молодым подобен их полет.\nНос совершенной линией манит,\nЯзык мой онемел от розовых ланит.\nротик, зубы белые чисты,\nКак жемчуга нанизаны — душа горит.\nЗаговорит и речь умна, тонка,\nСмех звонкий, словно трели соло... |
ABAI011ABAI | 1884 | Қандай қызда ләззат бар жан татпаған? | Қандай қызда ләззат бар жан татпаған? \nСұлуы бұл заманның тек жатпаған.\nОн сегіз, он тоғызға келгеннен соң, \nАлмасы өкпе болар қол батпаған. \nБұлардың кейбірінің мінездері,\nЕш нәрсе көрмегенсіп бұртақтаған. \nКейбірі жайдары, ашық боламын деп, \nОрынсыз адамдармен жыртақтаған.\nӘуелде сұлу жайы бізге мәлім,\nЖігіт... | null | null |
ABAI012ABAI | 1885 | Жасымда ғылым бар деп ескермедім | Жасымда ғылым бар деп ескермедім,\nПайдасын көре тұра тексермедім.\nЕржеткен соң түспеді уысыма,\nҚолымды мезгілінен кеш сермедім.\nБұл мақрұмқалмағыма кім жазалы, \nҚолымды дөп сермесем, өстер ме едім? \nАдамның бір қызығы — бала деген, \nБаланы оқытуды жек көрмедім.\nБаламды медресеге біл деп бердім,\nҚызмет қылсын, ... | Y. Kuznetsov | К наукам я холоден в юности был,\nИх пользу я видел, но смысла не знал.\nПо зрелости лет потянулся я к ним,\nУвы, ухватить их я суть опоздал.\nКого тут винить, что остался ни с чем?\nУчись в своё время — другим бы я стал.\nЕсть радость одна — это дети мои.\nВ ученье отдать я детей пожелал.\nНо сына послал в медресе не ... |
ABAI012ABAI | 1885 | Жасымда ғылым бар деп ескермедім | Жасымда ғылым бар деп ескермедім,\nПайдасын көре тұра тексермедім.\nЕржеткен соң түспеді уысыма,\nҚолымды мезгілінен кеш сермедім.\nБұл мақрұмқалмағыма кім жазалы, \nҚолымды дөп сермесем, өстер ме едім? \nАдамның бір қызығы — бала деген, \nБаланы оқытуды жек көрмедім.\nБаламды медресеге біл деп бердім,\nҚызмет қылсын, ... | M. Petrovyh | Я презрел познанье, юноша пустой.\nВидел пользу в нём, но шёл стезей другой.\n\nВозмужал — наука из-под рук ушла.\nПоздно к ней ты устремился, разум мой!\n\nКто повинен, что остался я ни с чем?\nСмолоду учась, я был бы не такой!\n\nИз людских отрад одну зовут — дитя.\nОбучение детей — наш долг прямой.\n\nСына отдал в м... |
ABAI012ABAI | 1885 | Жасымда ғылым бар деп ескермедім | Жасымда ғылым бар деп ескермедім,\nПайдасын көре тұра тексермедім.\nЕржеткен соң түспеді уысыма,\nҚолымды мезгілінен кеш сермедім.\nБұл мақрұмқалмағыма кім жазалы, \nҚолымды дөп сермесем, өстер ме едім? \nАдамның бір қызығы — бала деген, \nБаланы оқытуды жек көрмедім.\nБаламды медресеге біл деп бердім,\nҚызмет қылсын, ... | M. Petrovyh | С юных лет мне чужд был знанья свет благой.\nВидя благо в нём, я шёл стезёй другой.\nВозмужал — наука из-под рук ушла.\nПоздно к ней ты устремился, разум мой!\nКто повинен в том, что я теперь ни с чем?\nЗнаньем овладев, я стал бы весь иной.\nИз людских отрад одну зовут: дитя.\nОбучение детей — наш долг прямой.\nСына от... |
ABAI013ABAI | 1886 | Адасқанның алды — жөн, арты — соқпақ | Адасқанның алды — жөн, арты — соқпақ,\nОларға жөн — арамның сөзін ұқпақ.\nҚас маңғаз, малға бөккен кісімсініп,\nӘсте жоқ кеселді істен биттей қорықпақ.\n\nБір аршопкешапаны сондай шап-шақ, \nМүшесінен буынып, басады алшақ.\nҚарсы алдына жымырып келтірем деп,\nАқ тымақтың құлағы салтақ-салтақ.\n\nЖаздыгүні ақ бөркі бүкт... | D. Brodsky | Тот, кто заблудился, видит впереди простор пустой.\nОн всегда к словам нечестным падок и перед толпой\nВсё кичится, как богач, который сыт своим добром,\nИ нечистые дела творят он с лёгкою душой.\n\nИ чапан сидит суконный, словно вылитый, на нём,\nИ шагает он вразвалку, низко стянут кушаком.\nМалахай свой загибает квер... |
ABAI014ABAI | 1886 | Базарға, қарап тұрсам, әркім барар | Базарға, қарап тұрсам, әркім барар,\nІздегені не болса, сол табылар.\nБіреу астық алады, біреу — маржан, \nӘркімге бірдей нәрсе бермес базар. \nӘркімнің өзі іздеген нәрсесі бар,\nСомалап ақшасына сонан алар.\nБіреу ұқпас, бұл сөзді біреу ұғар,\nБағасын пайым қылмай аң-таң қалар.\nСөзді ұғар осы күнде кісі бар ма? \nДем... | L. Schiffers | Каждый за товаром едет на базар.\nТам торгует медник, пекарь и гончар.\nВам по вкусу жемчуг, а другому — хлеб,\nПо душе найдётся каждому товар.\n\nСтар и млад стремится утолить свой жар.\nКаждого по средствам наделит базар.\nНо не всем доступен жемчуг слов моих.\nТруден смысл иному, будь он мудр и стар.\n\nНе для всех ... |
ABAI015ABAI | 1886 | Байлар жүр жиған малын қорғалатып | Байлар жүр жиған малын қорғалатып,\nӨз жүзін, онын беріп, алар сатып,\nОнын алып, тоқсаннан дәме қылып,\nБұл жұртты қойған жоқ па құдай атып? \nБарып келсе Ертістің суын татып,\nБеріп келсе бір арыз бұтып-шатып.\nЕлді алып, Еділді алып есіреді,\nІсіп-кеуіп, қабарып келе жатып.\nӘрі-бері айналса аты арықтап,\nШығынға бе... | M. Zenkevich | Бай живёт и охраняет свой скот.\nДаст десять голов — сотню убережёт,\nА тот, кто получит десять голов.\nЕщё девяносто в придачу урвёт.\nДруг друга преследуют, злобой дыша.\nСъездит в город, попьёт воды Иртыша,\nДонесёт (пред ложью правда молчит)\nИ, довольный, скачет домой, спеша.\nИсхудали кони от частой езды.\nКарман... |
ABAI016ABAI | 1886 | Бір дәурен кемді күнге — бозбалалық | Бір дәурен кемді күнге — бозбалалық,\nҚартаймастай көрмелік, ойланалық. \nЖастықта көкірек зор, уайым жоқ,\nДейміз бе еш нәрседен құр қалалық.\n\nБар ойы — өлең айтып, ән салалық,\nБіреуді қалжың қылып қолға алалық.\nҚызды ауылға қырындап үйір болса \nКөңіліне зор қуаныш бір бадалық .\n\nДемеңдер ойнас іске жұбаналық,\... | V. Rozhdestvensky | Только юность одна — жизни счастливый цвет,\nНо не думай, что ты так и не будешь сед.\nМы только в юные годы веселы и бодры,\nСтарость пришла — и вдруг видишь, что счастья нет.\n\nВ юности всем легко песенки распевать,\nОстрым словцом своим, шуткою задевать,\nГордо в аул входить, к девушкам нежно льнуть, —\nВысшего сча... |
ABAI016ABAI | 1886 | Бір дәурен кемді күнге — бозбалалық | Бір дәурен кемді күнге — бозбалалық,\nҚартаймастай көрмелік, ойланалық. \nЖастықта көкірек зор, уайым жоқ,\nДейміз бе еш нәрседен құр қалалық.\n\nБар ойы — өлең айтып, ән салалық,\nБіреуді қалжың қылып қолға алалық.\nҚызды ауылға қырындап үйір болса \nКөңіліне зор қуаныш бір бадалық .\n\nДемеңдер ойнас іске жұбаналық,\... | B. Momyshuly | Одна пора (возраст) скудеет с каждым днем (тает) — это юность.\nНе будем считать, что не состаримся, а подумаем.\nВ молодости много самоуверенности (самонадеянности) печали нет,\nговорим так и не делаем ничего, чтобы остеречься, уберечься.\nВсе мысли — песни петь, стихи читать,\nНад кем-то шутить и насмехаться, сделав ... |
ABAI016ABAI | 1886 | Бір дәурен кемді күнге — бозбалалық | Бір дәурен кемді күнге — бозбалалық,\nҚартаймастай көрмелік, ойланалық. \nЖастықта көкірек зор, уайым жоқ,\nДейміз бе еш нәрседен құр қалалық.\n\nБар ойы — өлең айтып, ән салалық,\nБіреуді қалжың қылып қолға алалық.\nҚызды ауылға қырындап үйір болса \nКөңіліне зор қуаныш бір бадалық .\n\nДемеңдер ойнас іске жұбаналық,\... | M. Adibayev | Мир целый — юности мгновенье краткой,\nЧто старость не придет, надеется украдкой.\nИ дерзко думает, нужды не будет,\nБеспечна молодость — печали их не тяжки.\nВсе мысли — песни петь, читать стихи,\nИ потешаться, обращая все в смешки.\nВ аул девичий коли попадаем,\nКокетство душу распирает в похвальбы.\nНе говорите, что... |
ABAI017ABAI | 1886 | Ғылым таппай мақтанба | Ғылым таппай мақтанба,\nОрын таппай баптанба, \nҚұмарланып шаттанба,\nОйнап босқа күлуге.\nБес нәрседен қашық бол,\nБес нәрсеге асық бол,\nАдам болам десеңіз.\nТілеуің, өмірің алдыңда,\nОған қайғы жесеңіз.\nӨсек, өтірік, мақтаншақ, \nЕріншек, бекер мал шашпақ –\nБес дұшпаның, білсеңіз.\nТалап, еңбек, терең ой,\nҚанағат... | M. Petrovyh | Пока не знаешь — молчи.\nПока блуждаешь — молчи.\nВ бесцельных днях и в ночи\nПустых забав не ищи.\nЧтоб человеком ты был\nИ вровень с веком ты был,\nТы пятерых побори\nИ пятерых избери.\nЗлословье, ложь, хвастовство,\nБезделье и мотовство —\nВот пять врагов твоих, знай.\nА разум и доброта,\nУпорство, скромность и труд... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | M. Adibayev | В июле знойном сердце лета,\nКогда трава все покрывает,\nРучьи запутались в осоках\nИ в поспевающих колосьях\nГоловки мака полыхают;\nНа берега реки бурливой\nТогда аул мой прибывает;\nМелькая жирными хребтами,\nОт удовольствия храпя,\nВ траве катаются айгыры,\nКобылы с толстыми боками\nУж еле дышат отходя,\nВ воде сто... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | K. Doszhan | В июле знойном середине лета,\nКогда трава (осока) покрывает всю землю, степь,\nВместе с ручьями и родниками, где-то видны маки,\nСтебли, удлиненные с созревающими метелочками семян;\nТогда к бурлящей реке перекочует аул (переезжает);\nВ высоких травах едва заметны спины (хребты)\nотдыхающих,\nпохрапывающих, перекатыва... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | A. Zhovtis | Летом, когда тенисты деревья,\nИ буйно цветут цветы на лугах,\nИ на широких речных берегах\nШумно раскидываются кочевья,\nТак высока в степи трава,\nЧто спины коней видны едва.\nВволю насытившись, кобылицы\nНе в силах, кажется, пошевелиться:\nТихо стоят они у реки,\nХвостами мух отгоняя лениво.\nЛишь весело скачут, рез... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | M. Sultanbekov | Июль середина лета.\nСтепная нива на диво.\nПодснежники в ярком цвете.\nИ там, где резвится река,\nАул встает на рассвете.\nИ в травах крупные крупы\nЕдва заметны при ржанье,\nТабун, утоливший жажду,\nСтоит, затаив дыханье.\nНо мухи и здесь донимают,\nВоды и неба на грани\nРезвы молодые кони\nНе схватишь при всем стара... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | P. Shubin | Лето — солнечная пора!\nВ тучных, в шёлковых травах степь\nОт душистых цветов пестра,\nК полноводной реке аул\nНа кочевье пришёл с утра.\nСлышно ржанье коней в траве.\nКак в лесу, их найдёшь не вдруг;\nТяжко дышащих кобылиц\nВ воду с гиком загнал пастух;\nБьют хвостами они себя.\nОтгоняют докучных мух;\nК матерям жереб... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | Y. Kuznetsov | Знойным летом налитые\nВ рост пошли цветы и травы;\nСоки бродят в них живые;\nУ реки разбили станы\nСкотоводы кочевые.\nГул висит над табунами,\nШум стоит у водопоя.\nЖеребцы и кобылицы\nБлещут сытыми боками;\nЧтобы от слепней отбиться.\nХлещут по воде хвостами.\nМежду ними жеребята\nРезво бегают кругами.\nВверх и вниз... |
ABAI018ABAI | 1886 | Жаз | Жаздыгүн шілде болғанда,\nКөкорай шалғын, бәйшешек, \nҰзарып өсіп толғанда;\nКүркіреп жатқан өзенге\nКөшіп ауыл қонғанда; \nШұрқырап жатқан жылқының \nШалғыннан жоны қылтылдап, \nАт, айғырлар, биелер \nБүйірі шығып, ыңқылдап,\nСуда тұрып шыбындап, \nҚұйрығымен шылпылдап, \nАрасында құлын-тай \nАйнала шауып бұлтылдап. \... | A. Kodar | Пора, где упорствует зной,\nГде стебли растений и трав\nРастут, наливаясь красой,\nГде, став, суетится аул,\nПривечен бурлящей рекой.\nГде, скрытых травою коней\nМелькают повсюду хребты,\nБока выпирают кобыл,\nЧто, охая, стонут, сыты.\nСтоят, остужаясь в воде,\nПривскинут порою хвосты.\nКрутом жеребята, резвясь,\nТопоч... |
ABAI019ABAI | 1886 | Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат | Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат, \nЕкі түрлі нәрсе ғой сыр мен сымбат. \nАрзан, жалған күлмейтін, шын күлерлік \nЕр табылса жарайды, қылса сұхбат.\n\nКейбіреу тыңдар үйден шыққанынша, \nКейбіреу қояр көңіл ұққанынша.\nСөз мәнісін білерлік біреулер бар, \nАбайлар, әрбір сөзді өз халынша.\n\nШын көңілмен сүйсе екен, к... | A. Gatov | Джигиты, дорог смех, не шутовство,\nНесходны внешний вид и естество.\nНо если кто-то от души смеется,\nТо искренности верь, люби его.\nОдин пропустит все мимо ушей,\nДругой проникнет в смысл твоих речей.\nЕсть и такой, кто понимает слово,\nНо истолкует к выгоде своей.\nУж если любишь ты, так всей душой!\nСгори в огне, ... |
ABAI019ABAI | 1886 | Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат | Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат, \nЕкі түрлі нәрсе ғой сыр мен сымбат. \nАрзан, жалған күлмейтін, шын күлерлік \nЕр табылса жарайды, қылса сұхбат.\n\nКейбіреу тыңдар үйден шыққанынша, \nКейбіреу қояр көңіл ұққанынша.\nСөз мәнісін білерлік біреулер бар, \nАбайлар, әрбір сөзді өз халынша.\n\nШын көңілмен сүйсе екен, к... | A. Gatov | Жигиты, ценен смех — не шутовство,\nРазличны внешний вид и естество,\nНо если кто-то искренно смеётся.\nБудь откровенен с ним, люби его.\n\nОдин не слушает — такой не в счёт,\nДругой внимателен — тебя поймёт,\nА третий всё по-своему воспримет,\nЧтоб всё истолковать наоборот.\n\nУж если любишь ты, так всей душой!\nСгори... |
ABAI020ABAI | 1886 | Интернатта оқып жүр | Интернатта оқып жүр\nТалай қазақ баласы –\nЖаңа өспірім, көкөрім,\nБейне қолдың саласы.\nБалам закон білді деп,\nҚуанар ата-анасы,\nОйында жоқ олардың \nШариғатқа шаласы.\nОрыс тілі, жазуы –\nБілсем деген таласы. \nПрошениежазуға,\nТырысар келсе шамасы. \nЫнсапсызға не керек\nІстің ақ пен қарасы?\nНан таппаймыз демейді... | K. Lipskerov | Наших множество детей\nПринимают в интернат.\nСловно пальцы на руке,\nМеж собой они дружат.\nИх родители горды:\n«Сын мой ведает закон».\nДа о жизни, на беду,\nНичего не знает он.\nВсё стремление его\nРусский выучить язык.\nВ составленьи разных просьб\nУпражняться он привык.\nНе поймёт добра и зла\nТот, чей разум не гл... |
ABAI021ABAI | 1886 | Көжекбайға | Жамантайдың баласы Көжек деген,\nӘркімге өсек тасып безектеген.\nДосын келіп досына жамандайды, \nШіркінде ес болсайшы сезед деген. | A. Gatov | Жамантаев сын Кожек смышлён:\nСплетни, словно письма почтальон,\nОн разносит, клевеща на близких,\nДумая, концы упрячет он. |
ABAI021ABAI | 1886 | Көжекбайға | Жамантайдың баласы Көжек деген,\nӘркімге өсек тасып безектеген.\nДосын келіп досына жамандайды, \nШіркінде ес болсайшы сезед деген. | A. Gatov | Вот он, Жамантая сын, Кожек.\nСплетни он разносит весь свой век.\nВсех поносит, но понять не может:\nСам он — очень глупый человек. |
ABAI022ABAI | 1886 | Көкбайға | Сорлы Көкбай жылайды,\nЖылайды да жырлайды.\nОл жыламай қайтіп тұрады, \nМынау азған қу заман \nҚалыбында тұрмайды.\nБіреу малды ұрлайды,\nБіреу басты қорлайды, \n…болмаған соң \nЖылауына зорлайды. | P. Karaban | Плачет мой Кокпай.\nВ песнях через край\nЛьются слёзы горести.\nКак же не тужить?\nТрудно в мире жить, —\nЖадность всё напористей!\nГрубость, воровство…\nВсюду бьют его.\nСлёзы в изобилии!\nЧто же? Так всегда;\nСлабому — беда.\nГде царит насилие! |
ABAI023ABAI | 1886 | Көңілім қайтты достан да, дұшпаннан да | Көңілім қайтты достан да, дұшпаннан да,\nАлдамаған кім қалды тірі жанда?\nАлыс-жақын қазақтың бәрін көрдім,\nЖалғыз-жарым болмаса анда-санда.\n\nПайда үшін біреу жолдас бүгін таңда,\nОл тұрмас бастан жығақисайғанда.\nМұнан менің қай жаным аяулы деп,\nБірге тұрып қалады кім майданда?\n\nЕндігі жұрттың сөзі — ұрлық-қарлы... | P. Karaban | Измучен, обманут я всеми вокруг.\nМеня предавали и недруг, и друг.\nСредь близких и дальних почти не найти,\nКто б не был причиною горестных мук.\n\nОдин — из-за выгод приятель тебе,\nСпоткнёшься — покинет в неравной судьбе.\nНе скажет тогда: «Я такой же, как он», —\nИ рядом не встанет в неравной борьбе.\n\nТот — низки... |
ABAI024ABAI | 1886 | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым, \nҰстарасыз аузыңа түсті мұртың.\nЖақсы менен жаманды айырмадың,\nБірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.\nБет бергенде шырайың сондай жақсы,\nҚайдан ғана бұзылды сартша сыртың? \nҰқпайсың өз сөзіңнен басқа сөзді,\nАузымен орақ орған өңкей қыртым.\nӨзімдікі дей алмай өз малыңды,\nКүнд... | M. Adibayev | Народ великий мой, казах, ты видел беды,\nНебритым усом прикрываешь рот неверный.\nДобро и зло мешаешь без разбору,\nИз заед губ убьешь и вознесешь любого.\nЛицом предстанешь — ликом ты прекрасен,\nНу почему как сарт, всем обликом ужасен?\nИ кроме слов своих, другое не приять,\nНесете вздор, косите всех подряд.\nНе в с... |
ABAI024ABAI | 1886 | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым, \nҰстарасыз аузыңа түсті мұртың.\nЖақсы менен жаманды айырмадың,\nБірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.\nБет бергенде шырайың сондай жақсы,\nҚайдан ғана бұзылды сартша сыртың? \nҰқпайсың өз сөзіңнен басқа сөзді,\nАузымен орақ орған өңкей қыртым.\nӨзімдікі дей алмай өз малыңды,\nКүнд... | Y. Kuznetsov | О казахи мои, мой бедный народ!\nУс, не ведавший бритвы, скрывает твой рот.\nКровь за левой щекой, жир за правой щекой.\nГде добро и где зло, ум ли твой разберет?\nС глазу на глаз приветлив и добр, но потом,\nКак торгаш ты меняешься сразу лицом.\nНе внимая другим, ты твердишь про свое,\nА твои пустозвоны гремят языком.... |
ABAI024ABAI | 1886 | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым, \nҰстарасыз аузыңа түсті мұртың.\nЖақсы менен жаманды айырмадың,\nБірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.\nБет бергенде шырайың сондай жақсы,\nҚайдан ғана бұзылды сартша сыртың? \nҰқпайсың өз сөзіңнен басқа сөзді,\nАузымен орақ орған өңкей қыртым.\nӨзімдікі дей алмай өз малыңды,\nКүнд... | A. Kodar | Казахи, родные, — мой милый народ!\nУсы, разрастаясь, покрыли твой рот.\nТы зла и добра не сумел различить,\nВ крови и обжорстве не день и не год.\nПорой, если нужно, ты очень хорош,\nПорой, как торгаш, ты и тот и не тот.\nНе внемлешь другим, кроме собственных слов\nПогрязший в пустом суесловии сброд.\nДнем смеха лишен... |
ABAI024ABAI | 1886 | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым, \nҰстарасыз аузыңа түсті мұртың.\nЖақсы менен жаманды айырмадың,\nБірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.\nБет бергенде шырайың сондай жақсы,\nҚайдан ғана бұзылды сартша сыртың? \nҰқпайсың өз сөзіңнен басқа сөзді,\nАузымен орақ орған өңкей қыртым.\nӨзімдікі дей алмай өз малыңды,\nКүнд... | K. Doszhan | О, казахи мои, многочисленный, народ, бедолага,\nперенесший много бед и страданий,\nПрячешь, скрываешь свой рот за небритыми усами (рот, который может говорить бесстыжие слова).\nБез разбору, где хорошо, а где плохо,\nСпрятанные за углами рта слова могут и убить, и вознести.\nЛицом повернешься, лик твой такой прекрасны... |
ABAI024ABAI | 1886 | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым | Қалың елім, қазағым, қайран жұртым, \nҰстарасыз аузыңа түсті мұртың.\nЖақсы менен жаманды айырмадың,\nБірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.\nБет бергенде шырайың сондай жақсы,\nҚайдан ғана бұзылды сартша сыртың? \nҰқпайсың өз сөзіңнен басқа сөзді,\nАузымен орақ орған өңкей қыртым.\nӨзімдікі дей алмай өз малыңды,\nКүнд... | S. Lipkin | О казахи мои! Мой бедный народ!\nЖёстким усом небритым прикрыл ты рот.\nКровь — на правой щеке, на левой — жир…\nГде же правда? Твой разум не разберёт.\n\nТы и с виду неплох, и числом велик.\nПочему же так обманчив твой лик?\nТы не хочешь добрым советам внимать,\nРежет всех без разбора твой серп-язык.\n\nВласть не може... |
ABAI025ABAI | 1886 | Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек | Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек, \nАшуың, ашыған — у, ойың — кермек.\nМұңдасарға кісі жоқ сөзді ұғарлық,\nКім көңілді көтеріп, болады ермек?\n\nЖас қартаймақ, жоқ тумақ, туған өлмек, \nТағдыр жоқ өткен өмір қайта келмек.\nБасқан із, көрген қызық артта қалмақ,\nБір құдайдан басқаның бәрі өзгермек.\n\nЕр ісі — ақыл... | D. Brodsky | Вот и старость. Скорбны думы, чуток сон,\nЯ дом гнева дух угрюмый распалён.\nМыслью не с кем поделиться! Кто поймёт,\nКто ободрит, услыхав твой тяжкий стон?\n\nВсем рожденье и кончина суждены,\nДней минувших не вернуть из тишины.\nРадость где-то остается позади,\nВсё проходит, все деянья непрочны.\n\nБудь разумен, укре... |
End of preview. Expand in Data Studio
Abai
A dataset of works by Abai Qunanbaiuly (1845 – 1904), a great Kazakh poet, composer, and philosopher
abai_verses.csv
- The file contains 176 verses by Abai Qunanbaiuly and their Russian translations.
- 168 verses were written in the period between 1855 and 1903; the exact years of eight verses are unknown.
- 21 verses have no Russian translations.
- There are 43 translators.
- A translator's name can be given more than once if there are multiple variants of a verse by the same translator.
- With punctuation and \n removed:
- the number of tokens in the kk_text column is 19,190.
- the number of types in the kk_text column is 8,099.
- the number of unique letters in the kk_text column is 40.
- Downloads last month
- 7